Houdt u uw AOW en pensioen?
Ja. Nederland betaalt AOW en aanvullend pensioen gewoon uit aan wie in Spanje woont — Spanje valt onder de landen waarmee Nederland afspraken heeft. U geeft uw verhuizing door aan de Sociale Verzekeringsbank en aan uw pensioenfonds, en het geld komt op uw rekening.
Twee dingen om op te letten. Ten eerste: de SVB vraagt periodiek een bewijs van in leven zijn, dat u in Spanje laat afstempelen. Vergeet u dat, dan stopt de betaling. Ten tweede: of u uw pensioen op een Nederlandse of een Spaanse rekening laat storten, is een praktische keuze — maar u heeft in Spanje hoe dan ook een rekening nodig voor de lopende lasten.
Waar betaalt u belasting?
De scheidslijn is 183 dagen per kalenderjaar. Verblijft u daar langer dan in Spanje, dan bent u in beginsel fiscaal inwoner van Spanje en geeft u daar uw wereldinkomen op.
Dat betekent niet automatisch dat Spanje over alles belasting heft. Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje verdeelt de heffingsrechten per soort inkomen, en daar zit het verschil in. AOW, bedrijfspensioen en overheidspensioen worden niet allemaal op dezelfde manier behandeld.
Wat er in uw geval gebeurt, hangt af van de samenstelling van uw inkomen. Dat is een berekening, geen vuistregel — laat hem maken door een fiscalist die beide stelsels kent, vóór u verhuist. Wij geven daar geen advies over.
1Dubbel belast raken
Komt zelden voor dankzij het verdrag, maar wie geen aangifte doet in het juiste land, krijgt wel met beide diensten te maken. De Spaanse fiscus vraagt bovendien om opgave van buitenlands vermogen boven bepaalde drempels.
2Te laat uitschrijven
Blijft u in Nederland ingeschreven terwijl u er niet meer woont, dan ontstaat er een verschil tussen papier en werkelijkheid dat later lastig recht te zetten is — onder meer voor uw zorgverzekering.
Hoe zit het met de zorg?
Voor gepensioneerden is dit gunstiger geregeld dan veel mensen denken. Verhuist u permanent naar Spanje en ontvangt u uitsluitend een Nederlands pensioen, dan kunt u bij het CAK het S1-formulier aanvragen. Daarmee schrijft u zich in bij het Spaanse zorgstelsel, en Nederland betaalt de rekening.
U heeft dan recht op zorg volgens de Spaanse regels — die op veel punten uitstekend is, zeker aan de kust. U betaalt in Nederland geen premie zorgverzekering meer, maar wel een bijdrage aan het CAK, de zogenoemde verdragsbijdrage.
- Blijft u korter dan een jaar en blijft u in Nederland ingeschreven? Dan loopt het via uw Nederlandse verzekering en de EHIC.
- Overwintert u, zonder u uit te schrijven? Idem — maar check wel of uw polis langdurig verblijf dekt.
- Verhuist u definitief en heeft u alleen pensioeninkomen? Dan is de S1-route de gebruikelijke.
- Werkt u nog, of heeft u inkomen uit Spanje? Dan gelden andere regels en komt u mogelijk in het Spaanse stelsel via uw werk.
Wat kost het leven daar?
Dit zijn richtbedragen voor een rustig leven zonder grote uitgaven, in een eigen appartement aan de Costa Blanca of de Costa Cálida. Aan de Costa del Sol ligt alles hoger. Boodschappen, uit eten en energie zijn merkbaar goedkoper dan in Nederland; een auto, verzekeringen en vliegtickets naar de kleinkinderen zijn dat niet.
In welke volgorde regelt u het?
- Laat uw fiscale situatie doorrekenen — vóór u iets koopt of opzegt.
- Vraag bij de SVB uw AOW-overzicht op en kijk wat vertrekken met de opbouw doet.
- Kies een plaats en ga er buiten het seizoen een periode wonen.
- Regel uw NIE-nummer en een Spaanse bankrekening.
- Koop of huur, en schrijf u in bij de gemeente (empadronamiento).
- Schrijf u uit in Nederland, vraag het S1-formulier aan en meld u bij het Spaanse zorgstelsel.
- Geef uw nieuwe adres door aan SVB, pensioenfonds en Belastingdienst.
Wij begeleiden het deel dat over de woning gaat: zoeken, bezichtigen en het aankooptraject. Voor belasting, pensioen en zorg verwijzen wij u naar partijen die daar hun vak van maken — dat is geen afschuiven, dat is de enige verstandige volgorde.
Plaatsen die bij gepensioneerden in trek zijn
Veelgestelde vragen
- Houd ik mijn AOW als ik in Spanje ga wonen?
- Ja. De AOW wordt ook naar Spanje uitbetaald. Wel vraagt de SVB periodiek een bewijs van in leven zijn, en stopt uw verdere AOW-opbouw zodra u niet meer in Nederland woont of werkt.
- Waar betaal ik belasting als ik in Spanje woon?
- Verblijft u meer dan 183 dagen per jaar in Spanje, dan bent u daar in beginsel fiscaal inwoner. Welk land over welk deel van uw pensioen mag heffen, bepaalt het belastingverdrag — laat dat voor uw situatie uitrekenen.
- Hoe ben ik verzekerd voor zorg in Spanje?
- Als gepensioneerde met uitsluitend Nederlands pensioeninkomen vraagt u bij het CAK een S1-formulier aan. Daarmee komt u in het Spaanse zorgstelsel, op kosten van Nederland, tegen een verdragsbijdrage.
- Kan ik mijn Nederlandse zorgverzekering houden?
- Niet als u zich uitschrijft en permanent in Spanje gaat wonen. Dan vervalt de Nederlandse basisverzekering en loopt het via de S1-route.
- Moet ik mij uitschrijven in Nederland?
- Als u permanent verhuist wel. Blijft u ingeschreven terwijl u er niet woont, dan ontstaan er problemen met zorgverzekering en belasting die achteraf lastig recht te zetten zijn.
Kent u iemand die dit moet lezen?
Stuur het door naar wie met u meedenkt over Spanje — uw partner, uw kinderen, of wie de stap al gezet heeft.






